Położona 36 kilometrów na południe od Krety wysepka
Gavdos to wysunięty najdalej na południe zamieszkały punkt
Europy. Długość wyspy wynosi ok. 10 km, szerokość 5 km, a
łączna jej powierzchnia to 27 km2. Według wierzeń
Kreteńczyków, Gavdos to opisana w Odysei wyspa Ogygia -
miejsce, w którym nimfa Kalipso przez siedem lat więziła
Odyseusza. Dopiero wyraźny przykaz Zeusa sprawił, iż
Odyseusz odzyskał wolność. Wyspa poprzecinana jest głębokimi
i wąskimi wąwozami porośniętymi piniami. Najwyższe
wzniesienia osiągają wysokość 400m. Widok z północnego
krańca wyspy ukazuje Kretę w całej okazałości - na
horyzoncie wspaniałe Góry Białe wznoszące się na niemal 2,5
tys. m n.p.m. Z kolei
południowy kraniec wyspy odkrywa przed nami bezkres Morza
Libijskiego. Udając się dalej na Południe, następnych ludzi
można spotkać dopiero w Afryce. Wyspa liczy kilkudziesięciu
mieszkańców, podczas, gdy w czasach Średniowiecza było ich
około 8 tys. Liczba mieszkańców nie jest zatem duża. Jedną z
przyczyn jest fakt, iż młodzi mieszkańcy często na stałe
opuszczają wyspę. Stąd na Gavdos spotkać można bardzo wiele
opuszczonych budowli.
Stolicą
wyspy jest położone na zachodniej stronie Kastri. Na każdym
kroku spotykamy świadectwa jego długiej historii. Budynki są nieco
zaniedbane, natomiast widok z pobliskiego, wysokiego na 300
metrów klifu zniewala - mieniące się w słońcu Góry Białe na
horyzoncie robią piorunujące wrażenie. Osadą
wysuniętą najbardziej na południe wyspy, a zarazem najdalej
na południe Europy, jest Vatsiana - mała wioska z cerkwią, taverną, sklepem z pamiątkami i muzeum.
Na
dobre poznanie Gavdos wystarczy kilka dni. Ukształtowanie
wyspy zaprasza do długich spacerów. Szczególnie atrakcyjny
jest półwysep Akrotiri Tripiti, do którego można dojść
ścieżką wzdłuż wschodniego wybrzeża. Kulminacją będzie
wizyta na nieuczęszczanej, kamienistej plaży, którą
charakteryzuje krystalicznie czysta woda.
Na wyspę można dostać się promem z Krety, a dokładniej z
miejscowości Paleochora i Hora Sfakion. Z tej pierwszej
odpływają w poniedziałki, wtorki i czwartki, natomiast z
drugiej w soboty i niedziele. Rejs trwa trzy godziny, a
regularne przeprawy odbywają
się od kwietnia do października. Ze względu na fakt, iż
głebokość morza między Kretą a Gavdos dochodzi do 3 tys., a
wody bywają często wzburzone, zdarza się, że rejsy są
odwoływane ze względów bezpieczeństwa. Dlatego przed
planowaną wycieczką na Gavdos najlepiej z jedniodniowym
wyprzedzeniem zasięgnąć informacji, jakie są szanse na
przeprawę.
